در تقویم خورشیدی، دهم بهمن ماه را به روز سده می شناسند. روزی که در باور ایرانیان، با پیدایش آتش، زمین شروع به گرم شدن می کند و کشاورزان باید در این روز اقدام به آماده سازی زمین برای کاشت محصولات نمایند. تا همین امروز بسیاری از کشاورزان در سراسر کشور، روز دهم بهمن ماه را آغاز سال کشاورزی می دانند و البته ممکن است آیین ها یا سرودهای خاصی را نیز برای آن اجرا و زمزمه نمایند.
جشن سده از دیدگاه تاریخی
سده از کهن ترین جشن های ایرانی است و برخی آن را حتی قدیمی تر از نوروز می دانند. طبق اسطوره ها، این جشن به رویداد کشف آتش توسط هوشنگ پیشدادی مرتبط می گردد. همچنین شیوه ی کشت و کار، کندن کاریز و کاشتن درخت را به وی منتسب کرده اند.
آیین های سده
جشن سده که در برخی مناطق ایران به سده سوزی نیز شهرت دارد، در میان مردم مناطق مختلف کشور، آیین های گوناگونی دارد. معمولاً مهم ترین آیین این جشن، گرد آوردن هیزم و افروختن آتشی بزرگ است که مردمان دور آن جمع می شده اند. در مناطق کشاورزی و عشایری کرمان، پس از این شب و بر افروختن این آتش، عملاً فعالیت های کشاورزی و دامداری را شروع می کنند زیرا زمین رو به گرمی می گذارد و می شود که زمین ها را شخم زد و آماده کشت کرد و دام ها را کم کم به چراگاه برد. از این رو شاید بی مناسبت نباشد که سده را نوروز کشاورزی در جغرافیای ایران دانست.
مانند بسیاری از مناسبت های دیگر، سده نیز آیین ها و آداب خود را دارد. بجز برافروختن آتش که مهم ترین بخش آیین های مرتبط با جشن سده است، مردم ممکن است آوازها یا اشعاری را هم بخوانند؛ به عنوان مثال مردم جبالبارز جیرفت در هنگام جشن سده می خواندند:
سده را سوختند/ جٍل[1] گو را سوختند/ جٍل خر را دوختند
یا عشایر سیرجان و بافت می خواندند:
سده سده دهقانی/چهل کنده سوزانی/ هنوز گویی زمستانی
مناسبت خاص سده برای باغ بازار
داستان شکل گیری و تولد باغ بازار نیز مانند داستان بسیاری از کسب و کارهای دیگر در جای خودش احتمالاً خواندنی و شنیدنی است. کارآفرین ها معمولاً برای شروع فعالیت، به تقویم و مناسبت ها مقید نیستند بلکه اغلب درگیر حل مساله اند و اینقدر در کوران مسایل و تلاش بی وقفه برای خلق کردن، غرق می شوند که گاهی واقعاً تقویم و مناسبت ها را از یاد می برند و در ایستگاه بعدی که می ایستند تا نفسی تازه کنند و نگاهی به اطراف بیندازند، متوجه می شوند که از چه نقاطی عبور کرده اند.
برخی اتفاقات بدون این که برنامه ریزی شده باشند رخ می دهند. داستان تاریخ تولد باغ بازار هم یکی از این موارد است. اولین باری که ایده ی باغ بازار را روی تخته سفید اتاق مان در یکی از دانشگاه های کشور پیاده کردیم، روز 10 بهمن سال 1395 بود در حالی که ما چهار پنج روز بعد متوجه این هم زمانی جالب شدیم. از آن روز 9 سال گذشته و باغ بازار کنونی نسبت به آن طرح اولیه بسیار کاملتر و به روز تر شده است. با این حال چه تاریخی برای تولد کسب و کاری که رسالت خود را تحول در کشاورزی ایران قرار داده، می توانست مناسب تر از دهم بهمن ماه باشد؟
سام صفوی
بنیانگذار و مدیر عامل
[1] – جٍل در اینجا همان روپوش یا پالانی است که بر روی گاو یا خر می ائداخته اند. یعنی هوا رو به گرما نهاده، پس خر و گاو را از طویله بیرون می آورند و برای کار و تلاش آماده می شوند.
